Cung Tích Biền và ‘Đành Lòng Sống Trong Phòng Đợi Của Lịch Sử’

  • by

Trần Doãn Nho / Tiếng Việt

KENNEDALE, Texas (NV) – “Sống trong phòng chờ của lịch sử” là một tập gồm sáu cuộc phỏng vấn:

Bìa trước và bìa sau cuốn sách “Phúc được sống trong phòng chờ lịch sử” của Cung Tiễn Biền. (Hình: Trần Doãn Nho / Người Việt)

-Tối thoại với nhóm chủ trương tạp chí Mặt Trận (Quảng Ngãi) do Cung Tích Biền, nhân danh tạp chí Khởi Hành (1969) thực hiện.

-Phỏng vấn nhà văn Cung Tích Biền do Lý Đợi (2/2007), Đặng Thọ Thơ (3/2008) và Mặc Lâm (Đài Á Châu Tự Do) (5/2008) thực hiện khi tác giả còn trẻ. trong nước.

– Bài phỏng vấn Cung Tích Biển của Phạm Viêm Phương (tháng 3, 2020) và tạp chí Da Màu trực tuyến (tháng 10, 2020) khi tác giả sang định cư tại Hoa Kỳ (2016).

Bài phỏng vấn của Lý Đợi được đăng trên trang web Talawas, ngày 1 tháng 2 năm 2007, gây bất ngờ, nếu không muốn nói là một cú sốc, đối với những người bạn ở nước ngoài của tôi, trong đó có tôi. Lần đầu tiên, một nhà văn miền Nam, từ trong nước lên tiếng, một phát biểu không thể thẳng thắn và rõ ràng hơn, về tình hình nhiều mặt của đất nước vào thời điểm chế độ Cộng sản đang hồi phục. hưng thịnh.

Sau 1975, một thời gian dài Cung Tích Biền cũng như Du Tử Lê đã nói: “… phải sống chung với bất công, như vết bớt, như cái bóng bất hạnh của đời mình …” Anh chọn cách im lặng, không bào chữa. thông minh, chống lại.

Thư gửi Lý Đợi, anh viết: “Đã nhiều năm tôi bị ra rìa. Không có gì trong Cõi bên trong. Thân với anh lâu rồi, chắc anh hiểu. Anh ấy sống nhưng vắng bóng. Ít nói chuyện với ai. Cuộc sống đã hiểu lầm về anh rất nhiều. Một số huyền thoại chết người mà anh ta không bao giờ sửa chữa. Mặc trong im lặng ”

. Và anh đã chọn thời điểm để phá vỡ sự im lặng.

Tôi, lúc đó may mắn là người ngoài cuộc, đọc đi đọc lại bài phỏng vấn, liên tưởng đến tiếng hót vang dội, rạng rỡ của một chú chim trong thân phận “chim sổ lồng” mà đầy xúc động!

Gọi là phỏng vấn nhưng thực chất là một cuộc thảo luận nhiều mặt về hiện trạng xã hội, chính trị, văn hóa, đời sống, và sáng tác văn học. Xuất phát từ kinh nghiệm của một người từng trải qua bao biến động khủng khiếp của lịch sử dân tộc, và kinh nghiệm của một nhà văn hơn nửa thế kỷ đắm chìm trong thế giới ngôn từ, Cung Tích Biền kể câu chuyện. , mổ xẻ, phân tích bản thân, phân tích con người, phân tích cuộc sống dưới nhiều góc độ khác nhau. Tất cả cung cấp cho người đọc, không chỉ thông tin về cuộc đời và quan niệm sống của tác giả, mà còn nhiều hình ảnh cụ thể về hoạt động xã hội và văn học trải dài từ thời Pháp thuộc, thời Nhật thuộc, chín năm. đã sống trong vùng Việt Minh, 21 năm dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa và bốn thập kỷ dưới chế độ Cộng Sản.

Cung Tích Biền vừa đưa ra nhận xét vừa nói không ngoa, chỉ là… sáng tác. Cuốn sách là một tác phẩm văn học, nói đúng hơn là một cuốn tự truyện, qua đó người đọc tìm thấy chân dung của “một đời văn – một đời người” đầy trăn trở, khó hiểu, nhưng sinh động và đa dạng. Nhiều khi anh ấy không chỉ trả lời một câu hỏi mà còn “trình bày” một chủ đề: biến một chi tiết trong cuộc sống hoặc một cuộc phỏng vấn thành một luận điểm và đi đến cùng một điểm. Tuy nhiên, đôi khi, trả lời một câu hỏi lại trở thành một “diễn ngôn” nhỏ.

Cuốn sách khá dài, trên 320 trang, chứa đựng rất nhiều bàn luận nhỏ như vậy về văn học, ngôn ngữ, xã hội, chính trị … Xin lưu ý một vài điều thú vị dưới đây:

Nhắc đến chiến thắng của quân Cộng sản trong cuộc chiến vừa qua, Cung Tích Biền không hề phiến diện: “Cuộc nội chiến vừa qua đã bộc lộ một sai lầm, một tội lỗi không thể gột rửa. Đó là chính sách phi nhân, dùng máu xương của hàng triệu người để tiêu diệt và phá hủy một xã hội văn minh hơn tôi, hoàn thiện hơn tôi, lương thiện hơn tôi, rồi hãy thực hành Làm lại. “

Từ góc độ đó, ông đã đưa ra một nhận định khá lạ lùng nhưng khá chính xác: “Nói chung, Việt Nam Cộng Hòa, một mô hình mà bây giờ Cộng Sản – đã thắng thì ngày xưa muốn tiêu diệt – nay đưa lên là chủ trương hàng đầu, khôi phục lại Làm cho nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay giống hệt Việt Nam Cộng hòa trước đây một trăm phần trăm, chủ nghĩa tư bản ngày xưa, giống hệt Sài Gòn xưa, ngoại trừ độc đảng và ý thức hệ ”.

Ông tin rằng nhà nước Cộng sản đã thực hiện thành công chính sách ngu dân của họ. Bằng chứng là “Hiện nay, đại bộ phận quần chúng, vừa cao vừa lùn, say sưa thưởng thức văn học, ca nhạc, phim ảnh, những thứ rau cỏ tầm thường; cũng đam mê cuồng nhiệt, cũng xu nịnh, cũng có khi đổ máu anh hùng, nhưng cuối cùng sức sống của bản thân không còn là một đĩa salad hay xà lách trộn, phục vụ gấp gáp cho một bữa tiệc thời trang (…). Đây là một khối lượng tồn tại bằng khối lượng. Bị mê hoặc bởi một cuộc sống kinh tế tương đối yên bình trong thời kỳ mà nó chỉ mở cửa cho ‘thức ăn’. ”

Cần nhấn mạnh rằng những lời khai trên được Cung Tích Biền đưa ra vào những năm 2007, 2008 khi còn ở trong nước.

Được hỏi về mối quan hệ giữa văn học và lịch sử, anh nói: “Văn học không có tham vọng viết cho lịch sử. Lịch sử không có tài chuyển tải ‘vạn sự như ý trên trời dưới đất’ như văn học. Sử gia ‘Sử dụng các chữ cái.’ Người viết ‘Viết thư.’ Lịch sử là bảo tồn, thẩm định. Văn học cũng có một thẩm định, nhưng tinh chỉnh và mở rộng, để xem ‘Vượt ra ngoài lịch sử. Thông qua văn học, thế giới bên kia có thể hiểu được bộ mặt thật và nỗi đau của chính lịch sử. Văn học đôi khi phá hủy lịch sử, phơi bày kịch tính, để sân khấu hóa trận chiến đó, để khôi phục chân lý, lương tâm và chân lý của lịch sử, mà các nhà sử học đôi khi, vì nhiều lý do, đã đánh mất. bóng ma bỏ qua, hoặc thay đổi hình thức. ‘”

Nói về cái hay và cái dở của một tác phẩm văn học, ông đưa ra một quan niệm đáng để chúng ta suy nghĩ: “Đã là văn học nghệ thuật thì không có Tốt hay Xấu, không có Cũ và Mới, không có tác phẩm hay hay dở. Một câu nói đôi khi có thể dạy được con người hơn một cuốn tiểu thuyết hàng nghìn trang. Và văn học chỉ có, chỉ có điều đó mở ra và đóng lại. Chỉ có Đối đầu hoặc Thỏa hiệp. “

Về cách viết, Cung Tích Biền cung cấp cho các nhà văn, nhất là các nhà văn trẻ, nhưng kinh nghiệm rất quý báu. Ông nói, khi viết, “giống như mang một con dao vào rừng. Núi non trùng điệp hiểm trở. Phạt cây giẫm lên cỏ lùng “. Viết văn nên được coi là một nghề.” Nghề văn cũng giống như nghề dệt, mà nghề như gái làng chơi ngày xưa. Dệt từng sợi, từng chữ là gian nan. (…) Phải thế lặng lẽ, cần cù, ngày này qua ngày khác để có sản phẩm ”. Trong khi sáng tác, người ta phải biết “tiết kiệm thời gian, kiêng khem mọi thứ như đang mang thai, tất cả chỉ vì đứa con mình đang mang trong bụng; Tất cả những gì tôi muốn là mong đứa con sắp chào đời khỏe mạnh, trong sáng. , sinh vật dị dạng. ” Để làm được như vậy, “viết, bạn phải súc tích, kiệm lời và chôn chặt những ý tưởng / suy nghĩ của bạn. Nên để người đọc suy ngẫm, chiêm nghiệm và sáng tạo ”.

Anh ấy thành thật nói rằng phương pháp sáng tác của anh ấy là… “phi phương pháp”. Như anh ấy viết, anh ấy “là nạn nhân của một sự thôi thúc không tự nguyện, sẽ ‘tiến hóa’, theo một xu hướng mới, đôi khi là từ trực giác hoặc mệnh lệnh. Đừng thúc ép bản thân quá mức. Đầu tiên, phải có tự do với chính mình. Vì vậy, hãy đi. để được thư giãn, để thư giãn, để bay. “

Đó là lý do tại sao anh ấy không quan tâm đến trường học. “Tôi chỉ quan tâm đến những suy nghĩ (…) Tôi lắng nghe Linh hồn của từ ngữ, và Thể xác của từ ngữ có thể được thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào.” Anh đọc rất nhiều, chịu ảnh hưởng lớn của mọi triết lý và tinh hoa, nhưng, “Trong ý thức của tôi là‘ quyền tự quyết ’khi sáng tác”, “không chịu ảnh hưởng của bất kỳ ai, ít nhất là về bút pháp, nghệ thuật sáng tác”.

Còn về nghề viết, Cung Tích Biền kể lại nhiều câu chuyện thú vị. Anh kể, trước năm 1975, anh là một trong những nhà văn chuyên viết “feuilleton”. Trong một thời gian, ông đã viết “feuilleton” cho năm tờ nhật báo và mỗi tuần hai trang cho tuần báo Đời và hai truyện dài khác đăng trong hai tuần Thánh Lễ và Khởi Hành.

“Văn học Feuilleton hấp dẫn, sống động, có những khúc quanh co, rất thực, thu hút hàng nghìn độc giả mỗi ngày. Độc giả từ khắp nơi trên thế giới vui vẻ gửi thư đến tòa soạn ca ngợi tác giả – đôi khi tôi nhận được hàng tấn thư tại văn phòng – nhưng phải trả giá: chỉ là ‘văn học feuilleton.’ Nhiều nhà văn đã in truyện feuilleton thành sách bán chạy. Muốn giàu thì cứ in. Nhưng theo tôi, nó vẫn là văn học hàng ngày. Một hình hài của Quỳnh Dao. Cho đến nay, tôi chưa in một tác phẩm nào trong số hơn hai mươi truyện dài tập đã đăng trên các báo Sài Gòn ”. [qd]

Để phục vụ nhu cầu viết feuilleton, anh phải viết cực nhanh. “Cứ 20 phút cho mỗi số báo. Một buổi sáng, bạn có thể viết một loạt bài cho mười số của nhật báo ”. Anh cho biết: “Viết nhanh, cực nhanh đã trở thành thói quen. Ngồi trước máy đánh chữ (…) hít một hơi thật sâu, là nhập hồn. Lúc đó, nhiều anh em làm báo tỉnh … đến nhờ tôi xin bài, tôi mời ra ngồi, ly cà phê, tôi vừa gõ một bài là đưa ngay, nhưng rất ngon mà không phải hẹn lần sau. lần nữa.”


Ghi chú:


Trích “Lời giới thiệu của người phỏng vấn” Lý Đợi

Nhà văn Cung Tích Biền, tên thật là Trần Ngọc Thảo, sinh năm 1937 tại Quảng Nam, nguyên là sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng Hòa, hiện cư ngụ tại thành phố Midway, quận Cam, bang California, Hoa Kỳ. Đã xuất bản hàng chục tác phẩm trước và sau năm 1975, một số được in bí mật ở Việt Nam. Còn rất nhiều tác phẩm khác đã được xuất bản nhưng chưa bao giờ được xuất bản.

————————–
Theo: nguoi-viet.com
[^^1]
[^^2]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *