Thuế tài sản, cái gân gà của chế độ Trung Quốc và Việt Nam

Hieu Chan / Vietnamese

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình muốn dùng thuế tài sản để dập tắt nạn đầu cơ nhà đất đang đẩy thị trường bất động sản nước này đến bờ vực sụp đổ, nhưng ông đang vấp phải sự phản kháng gay gắt. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ muốn kiểm tra thuế tài sản ở Thanh Hóa nhưng bị từ chối. Tại sao?

Chenggong, thành phố ma gần Côn Minh, tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, được coi là thành phố ma lớn nhất châu Á, với nhiều chung cư, nhà cao tầng xây dựng vắng bóng người ở do người mua chủ yếu là để đầu cơ. (Hình ảnh: Visual China Group qua Getty Images)

Thuế nhà đất hay còn gọi là thuế bất động sản, thuế nhà đất, thuế tài sản… là loại thuế mà chủ nhà phải nộp tùy theo giá trị của căn nhà, nhà càng cao cấp thì số thuế phải nộp càng nhiều. Tại Mỹ, tùy từng bang, thuế tài sản hàng năm có thể dao động từ 1% đến 4% giá trị căn nhà. Ở một số nước châu Âu như Đức, chủ nhà không phải đóng thuế hàng năm cho căn nhà mà họ đang ở, nhưng phải đóng thuế rất nặng cho căn nhà thứ hai và thứ ba, đồng thời trả thuế thu nhập khi bán căn nhà có lãi. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng thuế nhà đất có thể làm nản lòng giới đầu cơ bất động sản, có tác dụng hạ giá nhà cho phù hợp với túi tiền của các gia đình có nhu cầu ở, đồng thời hạn chế đầu cơ. do đó góp phần tạo ra công bằng xã hội.

Bong bóng bất động sản

Nhưng ở Trung Quốc và Việt Nam, thuế tài sản là một loại gân gà, bỏ không được mà nuốt không trôi.

Trước đây, ở Trung Quốc và Việt Nam, nhà ở đô thị thường là khu tập thể do nhà nước hoặc công ty xây dựng, bán cho người dân với giá rẻ hoặc cho thuê lâu dài. Khi chuyển sang kinh tế thị trường, ở Trung Quốc từ năm 1976 và Việt Nam khoảng 10 năm sau, chính sách “bao cấp” về nhà ở không còn nữa; người dân tự mua đất, xây nhà.

Đất đai vẫn là “sở hữu toàn dân” nhưng người dân có thể mua “quyền sử dụng đất” và xây dựng nhà ở theo sở thích của mình. Sự bùng nổ dân số đô thị khiến nhu cầu về nhà ở tăng rất nhanh; Tăng trưởng kinh tế và thu nhập đẩy giá nhà lên cao, vượt quá tầm của hầu hết mọi người trong xã hội.

Và trong khi hàng triệu người lao động từ nông thôn vẫn sống trong những khu phố chật chội, bẩn thỉu thì giới nhà giàu thành thị vẫn không ngừng đổ tiền vào bất động sản. Tiền gửi ngân hàng mất giá vì lạm phát, thị trường chứng khoán chỉ là sòng bạc bị thao túng bởi các thế lực; Người có tiền cũng mua đất, nhà, chung cư, coi đó như một cách giữ tài sản, hoặc kinh doanh sinh lời vì giá nhà đất chỉ tăng liên tục mà không giảm.

Nhu cầu về nhà ở và đất ở thúc đẩy chính quyền các địa phương hợp tác với các nhà phát triển bất động sản để biến đất công thành đất nhà ở, san lấp ao hồ, “giải tỏa”. Những người dân sinh sống lâu đời, thậm chí là các khu văn hóa – lịch sử lấy đất xây nhà mới, nhiều tầng, khang trang hơn để bán cho giới đầu cơ.

Bán đất cũng là nguồn thu chính của ngân sách các tỉnh và là nguồn tiền tham nhũng của các quan chức, là cơ sở cho sự ra đời của các tập đoàn, công ty khổng lồ với phương thức kinh doanh cốt lõi là cấu kết với chính quyền. quyền mua đất giá rẻ, xây cao ốc thương mại, nhà ở để bán với giá cao trong thị trường đầu cơ bất động sản đang lên cơn sốt.

Các tập đoàn này thậm chí không cần vốn mà có thể liên kết với ngân hàng và thu tiền của người mua nhà khi dự án mới chỉ là bản vẽ được chính phủ phê duyệt. Tập đoàn Hằng Đại (Evergrande Group) có nguy cơ phá sản vì không trả được khoản nợ 300 tỷ USD tại Trung Quốc hay Vingroup, Sun Group, Novaland, Mường Thanh… tại Việt Nam là những tập đoàn như vậy.

Theo báo chí quốc tế, các tập đoàn bất động sản Trung Quốc hiện đang ngồi trên núi nợ khoảng 5 nghìn tỷ USD; Chưa có con số chính thức về núi nợ của các công ty bất động sản Việt Nam, nhưng chắc chắn con số không hề nhỏ.

Cách vận hành thị trường bất động sản như vậy có điểm tích cực là làm thay đổi diện mạo đô thị, khang trang, hiện đại hơn, nhưng lại đẩy vô số người nghèo ra khỏi nơi ở cũ bằng tiền. đền bù rẻ mạt, bị biến thành “dân chính chủ” mất nhà, mất đất, đi khiếu kiện hết năm này qua năm khác. Bất bình đẳng xã hội ngày càng gay gắt. Đầu cơ bất động sản cũng làm cạn kiệt nguồn lực tài chính, khiến các ngành sản xuất và dịch vụ khó vay vốn để mở rộng hoạt động và tạo việc làm.

Thị trường bất động sản phục vụ giới đầu cơ như vậy cũng làm nảy sinh hiện tượng “thành phố ma” – những khu đô thị khang trang, đầy đủ tiện nghi nhưng không có người ở. Trung Quốc hiện có hàng trăm thành phố ma như vậy với khoảng 65 triệu đơn vị nhà ở bị bỏ hoang, đủ chỗ cho toàn bộ dân số nước Pháp mỗi người một ngôi nhà.

Tại Việt Nam, hiện tượng “sốt đất ảo” bùng lên liên tục khi các cơ quan chức năng liên tục tung thông tin xây dựng dự án chỗ này chỗ kia khiến giới đầu cơ bất động sản đổ xô đi mua đất nền. nhà gần các khu dự án thì để cỏ mọc, chờ sau này bán kiếm lời. Số lượng cư dân thành thị sở hữu nhiều hơn một ngôi nhà hoặc mảnh đất đã trở thành thông lệ ở các thành phố của Trung Quốc và Việt Nam, và theo quy luật, càng lên cao, vị trí trong khu vực công càng cao. càng nhiều nhà, nhà ở vị trí đắc địa, là tài sản bề mặt của họ.

Trong môi trường kinh doanh như vậy, khi xảy ra thảm họa thiên tai (sóng thần, lũ lụt), nhân tạo (dịch bệnh) hoặc khi chính phủ đột ngột thay đổi chính sách, thị trường nhanh chóng chao đảo, giá nhà đất giảm và nhiều người trắng tay. -có nợ hay mắc nợ. Tập đoàn Evergrande của Trung Quốc đang rơi vào tình cảnh bi đát như vậy khi Tập Cận Bình đưa ra các biện pháp thắt chặt thị trường bất động sản, bao gồm việc áp dụng thuế bất động sản, và kiềm chế bong bóng giá nhà. đất.

Tại sao ông Tập phải lùi một bước?

Chủ tịch Tập Cận Bình có quyền khi nhận xét: “Nhà là để ở, không phải để đầu cơ”. Và ông quyết định Trung Quốc phải ban hành thuế tài sản để vừa tăng nguồn thu cho ngân khố quốc gia, vừa hạn chế tình trạng đầu cơ nhà đất, góp phần thu hẹp khoảng cách giàu nghèo trong xã hội.

Thực tế, Trung Quốc đã thí điểm thực hiện đánh thuế tài sản tại hai thành phố Thượng Hải và Trùng Khánh từ năm 2011 nhưng chỉ đánh thuế nhà thứ hai và thứ ba; Hiện ông Tập muốn mở rộng ra toàn bộ Trung Quốc với các quy định về thuế cứng rắn hơn. Ông đã cử Phó Thủ tướng thứ nhất Han Zheng (Hán Chính) lên kế hoạch, soạn thảo và ban hành thuế tài sản. Tuy nhiên, quyết định của ông đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của các quan chức trong Đảng Cộng sản và cả xã hội Trung Quốc.

Nhiều quan chức cho rằng mức thuế như vậy có thể làm giảm giá nhà đất, giảm chi tiêu của người tiêu dùng và gây thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế nói chung. Hơn 90% gia đình Trung Quốc ở thành thị sở hữu nhà riêng, có tới 80% của cải gia đình Trung Quốc gắn liền với bất động sản; Giá trị tài sản giảm có thể khiến chủ nhà cảm thấy nghèo hơn và giảm chi tiêu.

Sự phản đối mạnh mẽ nhất đến từ các quan chức trong bộ máy chính quyền và các doanh nghiệp nhà nước, những người sở hữu nhiều bất động sản và không muốn chi nhiều tiền để đóng thuế cho những bất động sản đó. Sự phản đối cũng đến từ các chính quyền địa phương. Nếu hạn chế được việc đầu cơ bất động sản thì lượng đất bán ra tất nhiên sẽ giảm, ảnh hưởng xấu đến nguồn thu ngân sách và túi của các quan chức lãnh đạo.

Năm ngoái, việc bán đất cho các công ty bất động sản đã mang về cho các chính quyền địa phương Trung Quốc hơn 1 nghìn tỷ USD. Năm nay, theo công ty nghiên cứu Rhodium Group được The Wall Street Journal trích dẫn, giao dịch đất đai ở Trung Quốc đang giảm xuống mức kỷ lục. Ví dụ, tại thành phố Quảng Châu, chính phủ đã bán chưa đến một nửa trong số 48 lô được đưa ra đấu giá vào cuối tháng 9 và chỉ có năm lô được bán cao hơn giá chào bán. Dựa trên dữ liệu giao dịch từ 100 thành phố, phân tích của Rhodium cho thấy doanh số bán đất đã giảm 43% trong ba tuần đầu tiên của tháng 9 so với năm trước, làm tăng thêm căng thẳng tài chính của nhiều người. địa phương.

Trước phản ứng mạnh mẽ của xã hội, ông Tập Cận Bình đã phải hoãn quyết định đánh thuế tài sản. Kế hoạch thí điểm thu thuế đất tại 30 thành phố lớn của Trung Quốc của Phó Thủ tướng Han Zheng hiện đã giảm xuống còn 10 thành phố và có nguy cơ không thành hiện thực.

Và Việt Nam vẫn nói ngược…

Ở Việt Nam, chính phủ đã nhiều lần xem xét việc thu thuế tài sản, gọi là thuế tài sản, nhưng không thể ban hành luật vì sự phản kháng của các quan chức của chế độ – những người sở hữu tài sản. các đại lý bất động sản có giá trị và cả những người hoạch định và thực hiện chính sách thuế.

Hà Nội rất sốt ruột khi thấy doanh thu bất động sản của cả nước chỉ chiếm 0,036% GDP, rất thấp so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Nhưng dự luật về thuế tài sản đã được đưa ra Quốc hội Cộng sản để thảo luận vào năm 2000, và sau đó vào năm 2018 nhưng bị gác lại vì nó không được các đảng viên trong Quốc hội thông qua. Mới đây, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 16/9, ông Vương Đình Huệ đã đề cập đến luật thuế tài sản và đề nghị tỉnh Thanh Hóa làm thí điểm nhưng ông Chủ tịch tỉnh này đã khéo léo từ chối.

Ông Đặng Hùng Võ, nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường – cơ quan quản lý đất đai của nhà nước Cộng sản, giải thích: “Tôi biết rằng nhiều nhà quản lý cấp cao phản đối luật này với lý do động đến lòng Người dân. Nhưng trên thực tế, nếu Luật Thuế tài sản được thông qua sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của những người cầm cân nảy mực, khiến họ không muốn quyết ”, báo Pháp Lý dẫn lời.

Không đánh thuế đất thì kho bạc thất thu, bọn đầu cơ lũng đoạn thị trường bất động sản, nhưng đánh thuế sẽ làm mất lòng những cán bộ, đảng viên trung thành với chế độ. Có vẻ như mâu thuẫn này không dễ giải quyết trong mô hình độc tài, đảng ở trên luật pháp và “đất đai là tài sản của toàn dân”. Ở Trung Quốc nó đã như vậy và ở Việt Nam nó còn nhiều hơn thế nữa. (Hieu Chan) [qd]

————————–
Theo: nguoi-viet.com
[^^1]
[^^2]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *